ReadyPlanet.com
dot dot
โรคซึมเศร้า article
   
    โดย  ยส  พฤกษเวช
     
   

“  โรคซึมเศร้า  ในทัศนะแพทย์แผนไทย  ”

   อาการที่แสดงออกของโรคซึมเศร้า ในทัศนะแพทย์แผนไทย เกิดจากพิษของอารมณ์  กระทำโทษ  พิษของอารมณ์ต่าง ๆ เช่น เศร้าโศก เสียใจ ผิดหวังอย่างรุนแรง   ความกลัว ความวิตกกังวล ความเครียด  โกรธ ตกใจ  อาฆาต พยาบาท   เป็นต้น

อารมณ์ในทางแพทย์แผนไทย คือ  “  สุมนาวาตะ  ”
สุมนาวาตะ เป็นสมุฏฐานพิเศษ ของสมุฏฐานหลัก คือ “  วาตะ  (  หทัยวาตะ  สัตถะกะวาตะ   สุมนาวาตะ  )  ”

พระคัมภีร์สมุฏฐานวินิจฉัย ได้กล่าวถึงสุมนาวาตะ ไว้ว่า
“  ด้วยเหตุว่า สุมนานี้ทั่วไปในสมุฏฐาน ทั้ง ๓ คือ  หทัยวาตะ  สัตถะกะวาตะ  สุมนา   แลอาจให้กระวนกระวายก็เพราะ สุมนา  มิให้กระวนกระวายก็เพราะสุมนา  ถ้าจะแก้อย่าให้เสียสุมนาสมุฏฐานเป็นอาทิ  ”

นอกจากนี้ยังกล่าวอีกว่า
“ ด้วยว่า สุมนานี้ เป็นหลักแห่งสมุฏฐาน ซึ่งจะวิบัติแลมิให้วิบัตินั้น ก็อาไศรษ สมุฏฐานนี้ เปน ที่บำรุง อาจให้วัฒนะ แลหายนะ ได้โดยแท้ ”
( แพทย์ศาสตร์สงเคราะห์ หน้า ๔๒๘ - ๔๒๙ )

     
   

    พิษของอารมณ์ ทำให้เกิดการติดขัดของพลัง   “ วาตะ ”   ในอวัยวะต่าง ๆ ตลอดจนการไหลเวียนของ ของเหลว (ธาตุน้ำ )  ในอวัยวะต่าง ๆ อวัยวะที่มีผลโดยตรง คือ  ตับ ไต หัวใจ ปอด สมอง  กระเพาะอาหารและลำไส้
เมื่อพลังของวาตะติดขัด  ทำให้ไม่สามารถ ขับเคลื่อน พลังปิตตะ เสมหะ ให้กระจายไปเลี้ยงอวัยวะต่าง ๆ ได้ทั่วถึง  ส่งผลให้อวัยวะต่าง ๆ อ่อนแอลง

    หากพลังของวาตะติดขัดในอวัยวะต่าง ๆ ดังกล่าว ก็จะส่งผลต่ออารมณ์ได้เช่นกัน และจะส่งผลกระทบกลับไปกลับมาตลอด นานวันเข้าจะเกิดผลร้ายที่ฝังลึก แสดงอาการที่ไม่พึงประสงค์ต่าง ๆ ออกมา ทั้งทางร่างกายและทางอารมณ์ มีผลทำให้ สมองเสื่อม การทำงานของหัวใจ ตับ ไต ปอด เสื่อม สุดท้ายคนไข้จะเกิดอาการท้อแท้ สิ้นหวัง สูญเสียความมั่นใจในตัวเอง
 

   โรคซึมเศร้า มักเกิดในผู้ที่มีจิต อารมณ์อ่อนไหว จิตไม่เข้มแข็ง จึงถูกพิษของอารมณ์กระทำโทษได้ง่าย หรือเกิดกับผู้ที่มีภาวะ ความจริงกับสิ่งที่คาดหวังไม่ตรงกัน ความจริงทำลายความคาดหวังอย่างรุนแรงและทำใจยอมรับไม่ได้ จึงเกิดพิษของอารมณ์กระทำโทษทำร้ายตัวเอง

     
   

อาการที่แสดงออก

     ที่สำคัญคือ  ผู้ป่วยรู้สึกซึมเศร้าหดหู่  สะเทือนใจและร้องไห้ง่าย  บางครั้งอาจบอกว่ารู้สึกเบื่อหน่ายต่อสิ่งต่าง ๆ ไปหมด และจิตใจไม่รู้สึกสดชื่นเหมือนเดิม  ความรู้สึกเหล่านี้จะเป็นอยู่เกือบทั้งวัน และติดต่อกันแทบทุกวัน  เป็นเวลานานกว่า ๒ สัปดาห์ขึ้นไป ผู้ป่วยมักมีอารมณ์หงุดหงิด  ทนเสียงดังหรือคนรบกวนไม่ได้  อยากอยู่เงียบ ๆ คนเดียว

     ผู้ป่วยมักมีอาการนอนไม่หลับ  หรือนอนมากกว่าปกติ  อาการนอนไม่หลับมักจะเป็นแบบสะดุด    กล่าวคือ  ผู้ป่วยจะนอนหลับในช่วงแรกที่เข้านอน  แต่พอตื่นตอนกลางดึกจะนอนไม่หลับ  บางรายก็อาจมีอาการนอนหลับยากตั้งแต่แรกเข้านอน  มักมีอาการเบื่ออาหาร  น้ำหนักลด  แต่บางรายอาจมีความรู้สึกอยากอาหารและน้ำหนักขึ้น

     นอกจากนี้ยังอาจพบอาการอ่อนเพลียตลอดทั้งวัน ทำอะไรเชื่องช้า เฉื่อยชาลง อยากอยู่เฉย ๆ นาน ๆ (แต่บางรายอาจมีอาการกระสับกระส่าย อยู่ไม่สุข นั่งได้พักหนึ่งก็ต้องลุกขึ้นเดินไปมา) คิดนาน ขาดสมาธิ เหม่อลอย หลงลืมง่าย มีความลังเลในการตัดสินใจ ไม่มั่นใจในตัวเอง มองโลกในแง่ลบ รู้สึกว่าตนเองไร้คุณค่าหรือรู้สึกผิด กล่าวโทษหรือตำหนิตนเอง  กว่าร้อยละ ๖๐ ของผู้ป่วยมีความคิดอยากตาย โดยช่วงแรกรู้สึกเบื่อชีวิต เมื่ออาการมากขึ้นจะรู้สึกอยากตาย คิดถึงการฆ่าตัวตาย ต่อมาถึงขั้นวางแผนและวิธีการฆ่าตัวตาย และในที่สุดลงมือกระทำการฆ่าตัวตาย (พบได้ประมาณร้อยละ ๑๕ ของผู้ป่วย )

     
   

     ผู้ป่วยบางรายอาจไปปรึกษาแพทย์ด้วยอาการเจ็บป่วยทางกาย  เช่น  อ่อนเพลีย  เหนื่อยง่าย  ผอมลง  เวียนศีรษะ  ปวดตามส่วนต่าง ๆ  ( เช่น  ศีรษะ  หน้าอก  หลัง  แขน  ขา )  อย่างเรื้อรัง  ประจำเดือนไม่มา  ไม่มีความรู้สึกทางเพศ  เป็นต้น

( ตำราการตรวจรักษาโรคทั่วไป    นายแพทย์สุรเกียรติ อาชานานุภาพ  )  

แนวทางการรักษา
 

การใช้ยา

๑. ใช้ยาหอมไทยเพื่อกระตุ้นการทำงาน และบำรุงหัวใจ และประสาทสมอง

๒. ใช้ยาระบายขับถ่ายของเสีย ที่คั่งค้าง ติดขัด อยู่ภายใน

๓. ใช้ยาแก้ลมกระตุ้นการทำงานของระบบการไหลเวียนของเลือดลม

๔. ใช้ยาบำรุงร่างกาย บำรุงธาตุ บำรุงโลหิต

     
    คำแนะนำ

๑. ต้องมีญาติ คอยดูแลอย่างใกล้ชิด

๒. หมั่นออกกำลังกาย กายบริหาร  ด้วยการเดิน ถูกแสงแดดอ่อน ๆ ทุกวัน เช้าครั้ง เย็นหน

๓. กินอาหารที่ย่อยง่าย ใหม่สด มีคุณค่าทางโภชนาการ  ไม่กินอาหารอุตสาหกรรมเด็ดขาด

๔. กินพออิ่มไม่เกินอิ่ม  ห้ามกินหลัง ๖ โมงเย็น

๕. หากิจกรรมให้ทำ  เช่น  เล่นกีฬา  เล่นดนตรี  ทำงานศิลปะ  ตามแต่ผู้ป่วยสนใจ

๖. อย่าให้นอนดึก  แต่ให้ตื่นแต่เช้า ๆ ออกไปเดินถูกแสงแดดอ่อน ๆ ทุกวัน
 ภาพประกอบจากอินเทอร์เน็ต    

 




โรคในทรรศนะแพทย์แผนไทย

มะเร็ง article
ความดันโลหิต-สูง article
ไมเกรน article
อัลไซเมอร์ article
ฝีคัณฑสูตร article
กรดไหลย้อน article
ภูมิแพ้ article
มือสั่น article
รูมาตอยด์ article
กินอาหารตามธาตุ article
เบาหวาน article
เจ้าเรือน article
วัยทอง article
โรคกล้ามเนื้ออ่อนแรง article
โรคลมชัก article
มูลเหตุแห่งโรคในปัจจุบัน article
กาฬทั้ง 5 article
ป่วง article
ทับ 8 ประการ article



ช่องทางใหม่กับคลีนิกการแพทย์แผนไทยพฤกษเวช
รับ ติว สอน อบรม
dot
dot
bulletสรุปเวชกรรมไทย
bulletรู้ทันโรค
bulletสาระน่ารู้
bulletโยนิโสมนสิการ
bulletยาสามัญประจำบ้าน
bulletโรคต่างๆ ในทรรศนะแพทย์แผนไทย
bulletประวัติความเป็นมาของ"ฤาษีดัดตน"
bulletย้อนรอยศาสตร์การนวด
bulletอาหารและการกินอาหารที่ทำให้เกิดโรคในคัมภีร์แพทย์แผนไทย
bulletตัวยา 9 รส
bulletน้ำมันมะพร้าว บทบาทต่อสุขภาพและความงาม


 

qrcode


Copyright © 2011 All Rights Reserved.